Większość państw świata posiada własny język narodowy. Ale czy jest język szwajcarski: jednego z najstarszych państw Europy? Odpowiedź nie jest taka jednoznaczna – sprawdź sam poniżej!

Szwajcaria to piękny kraj, położony między wysokimi szczytami Alp. To właśnie to położenie pozwoliło mieszkańcom zachować neutralność w czasie największych konfliktów. Niezależność niewielkiej konfederacji ułatwiła rozwinięcie demokracji bezpośredniej: wszystkie ważne decyzje zapadają poprzez referendum. To niespotykane w innych regionach świata podejście do państwowości ma także odbicie w językach urzędowych, obowiązujących na terenie Szwajcarii. Czy jest wśród nich także język szwajcarski?

Jakie języki urzędowe ma Szwajcaria?

Szwajcaria rozwijała się w bardzo pokojowych, jak na Europę, warunkach. Pozwoliło to zachować dużą autonomię poszczególnym regionom (kantony) tego państwa związkowego. Wpłynęło również na to, jaki język i dialekt jest uznawany jako urzędowy. Aktualnie są to aż cztery języki:

  • Niemiecki, najbardziej popularny w całym kraju.
  • Francuski, popularny szczególnie w zachodniej części.
  • Włoski, którym można się posługiwać przy południowej granicy.
  • Romansz, czyli miejscowy dialekt obowiązujący w jednym z kantonów.

Ten językowy zawrót głowy ma swoje historyczne uzasadnienie. Jednak trudno wśród nich szukać języka szwajcarskiego. Skąd się zatem wzięły pozostałe języki obowiązujące w tym pięknym, górskim kraju?

Najpopularniejszy język urzędowy w Szwajcarii: niemiecki

Szwajcarski niemiecki jest nazywany przez miejscowych Schwyzerdütsch. Jego wymowa różni się od standardowego niemieckiego, choć w zapisie są one identyczne. Co ciekawe, w Niemczech i Austrii lokalne dialekty szybko straciły na znaczeniu, kiedy ludy zamieszkujące szwajcarskie Alpy cały czas pielęgnują swoje tradycje, także te językowe.

Choć wszystkie cztery języki mają równy status, to właśnie Schwyzerdütsch wiedzie wśród nich prym: posługuje się nim aż 60% Szwajcarów.

Czy w Szwajcarii mówi się po francusku?

Kolejne 20% Szwajcarów porozumiewa się w języku francuskim, co czyni go drugim pod względem popularności. Często można się na niego natknąć w Luzernie i Genewie, jednak jest on używany także w innych kantonach. Szwajcarski francuski niewiele różni się od języka używanego we Francji, dlatego też nie sprawi on problemu nikomu, kto zna jego podstawy.

Język włoski używany w Szwajcarii

Szwajcarski włoski to kolejna lokalna odmiana jednego z najbardziej rozpoznawalnych języków europejskich. Posługuje się nim około 350 tysięcy osób, głównie w dolinach Misox/Calanca oraz Bergell/Bregaglia. Popularny jest również w kantonie Gryzonia i Ticino. Słownictwo i składnia tej odmiany włoskiego jest w pełni zrozumiana dla każdego mieszkańca półwyspu Apenińskiego.

Romansz: czwarty język retoromański, jakim mówi się w Szwajcarii

Jakim językiem mówi najmniej obywateli Szwajcarii? Język romansz został uznany za oficjalny język urzędowy dopiero w 1996 roku. Jest to tak naprawdę zbiór dialektów używanych przez około 37 tysięcy obywateli w kantonie Gryzonia. Należą do nich:

  • Sursilvan
  • Sutsilvan
  • Surmiran
  • Puter
  • Vallader.

Zachowały się one w najbardziej niedostępnych rejonach górskich aż do czasów współczesnych. Pochodzą one od języków romańskich, ale zostały wykształcone tylko w tym regionie Alp, dzięki czemu stanowią typowy przykład rodzimego języka dla Szwajcarów.

Czy jest język szwajcarski?

Szwajcaria jest jednym z wielojęzycznych krajów świata. W Zurychu czy Bazylei najczęściej używanym językiem niemiecki. Berno oraz Fryburg należą również do francuskojęzycznego regionu państwa. Choć kraj ten posiada cztery języki urzędowe, a każdy z nich ma szwajcarską odmianę, trudno szukać wśród nich oficjalnego języka szwajcarskiego.

Najpopularniejsze są niemiecki i francuski. To właśnie w nich dogadać się można w każdej części kraju. Włoski i retoromański są znane głównie na południu przez niewielki odsetek ludności. W tym pięć dialektów alemańskich, znanych tylko w szwajcarskich Alpach. Czy to właśnie one stanowią poszukiwany język szwajcarski? Choć ich użytkownicy pochodzą z rodzimych ziem Szwajcarii, stanowią zbyt małą grupę, by reprezentować cały naród.

Tymczasem odmiany języka włoskiego i niemieckiego, różniące się w słownictwie i wyrażeniach od języków narodowych Włoch i Niemiec, mogą również zostać uznane za lokalny język szwajcarski, choć nigdy takiej nazwy nie uzyskały. Pozostaje uznać, że obywatele Szwajcarii nie potrzebują własnego języka narodowego, by czuć więź ze swoją ojczyzną.

Kacper (13)

Ekspert od szwajcarskiej innowacji i jakości, Kacper łączy swoją pasję do technologii z miłością do Szwajcarii. Jego artykuły skupiają się na przedstawieniu, jak szwajcarska precyzja  wpływa na świat biznesu, technologii i codziennego życia. Kacper ma wyjątkową zdolność do wyjaśniania skomplikowanych koncepcji w przystępny sposób, dzięki czemu czytelnicy mogą lepiej zrozumieć, co sprawia, że szwajcarskie marki są cenione na całym świecie.