Nie wiesz, czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej? Przedstawiamy historię tego, jak neutralny kraj chciał dołączyć do europejskiej wspólnoty. Dowiedz się, jak zdecydował naród szwajcarski, słynny ze swojej formy demokracji.

Szwajcaria to kraj, w którym prawo głosu ma każdy obywatel – większość kluczowych decyzji opiera się na referendach. Na początku lat dwutysięcznych pojawiały się głosy entuzjastyczne wobec UE, które od czasu do czasu przybierają na sile. Czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej? Jakie są jej plany na przyszłość?

Członkostwo w EOG – czym jest Europejski Obszar Gospodarczy?

Czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej, skoro można do niej wjechać wyłącznie z dowodem osobistym i uczestniczy we wspólnym rynku? Chociaż nie jest to kraj unijny w rozumieniu wspólnoty UE, udało mu się podpisać szereg dwustronnych porozumień. Jak wyglądała akcesji Szwajcarii do EOG, czyli Europejskiego Obszaru Gospodarczego?

W maju 1992 r. rząd Szwajcarii chciał przystąpić do EOG – miał to być pierwszy krok w kierunku integracji europejskiej. Wszystko jednak rozbiło się o referendum, w którym naród wyraził się jasno i odrzucił wszelkie porozumienia. Nie był to ostatni raz, kiedy Szwajcarzy odrzucili członkostwo w Unii Europejskiej. 

Dwustronne porozumienie z UE z 1999 roku

Obowiązujące umowy dwustronne udało się podpisać w czerwcu 1999 roku. Negocjacje objęły siedem różnych sektorów i weszły w życie w 2002 roku. Wspólnota europejska zgodziła się na pogłębienie integracji w takich aspektach jak swoboda przemieszczania się, transport lotniczy i lądowy, współpraca naukowo-techniczna czy handel produktami rolnymi.

Szwajcarzy musieli dostosować część swoich praw do standardów Państw Członkowskich. Nie była to jednak wcale ostatnia próba pogłębienia integracji. Kolejne wydarzenie miało miejsce w 2001 roku, kiedy to postulowano rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych.

Czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej?

Zadając sobie pytanie, czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej, trzeba pamiętać o burzliwej debacie, jaka miała miejsce w tym kraju. W 2001 roku odbyło się referendum, w którym Szwajcarzy – nie po raz pierwszy – wypowiedzieli się przeciwko członkostwu w UE. Kraj ten cieszył się ze swobody handlu i przemieszczania po krajach członkowskich. Większość jego przywilejów wynikała z przynależności do europejskiego stowarzyszenia wolnego handlu, którego Szwajcaria jest członkiem od 1960 roku.

Ten słynący z neutralności kraj jest także członkiem Rady Europy, ma więc wpływ na to, jak kształtuje się wspólna polityka kontynentu w niektórych aspektach. Relacje Szwajcarii z Unią Europejską miały się jeszcze nie raz zmienić.

Co zmienił traktat z 2004 roku?

Kolejny etap negocjacji Komisji Europejskiej z Radą Związkową miał miejsce w 2004 roku. Chociaż Szwajcaria nie należy do Unii Europejskiej, od 2008 roku korzysta ze swobodnego przepływu ludzi i towarów w ramach porozumienia z Schengen. 

Główne zmiany z 2004 roku objęły stosunki z UE w ramach sektora finansowego. Najtwardsze negocjacje dotyczyły kwestii związanych z tajemnicą bankową oraz przestępstwami finansowymi.

Szwajcarzy w referendum wybrali suwerenność

Szwajcarska opinia publiczna jest przeciwna temu, żeby włączać się do UE, ale chętnie korzysta m.in. z jednolitego rynku i przywilejów handlowych. Kraj ten ponosi jednak część kosztów, które są nakładane na kraje członkowskie Unii Europejskiej. Wyniki referendum były jednak jednoznaczne – Szwajcaria chce zachować swoją suwerenność i neutralność, chociaż z każdej strony graniczy z Unią. Czy Szwajcaria jest w Unii Europejskiej? Nie. Czy do niej dołączy? W dającej się przewidzieć przyszłości – raczej nie.

Szwajcaria – niejedyny kraj członkowski Schengen spoza Unii Europejskiej

Szwajcaria nie jest jedynym krajem, który nie jest członkiem Unii Europejskiej mimo położenia na tym kontynencie. Z możliwości przystąpienia do Unii Europejskiej nie skorzystały między innymi Norwegia i Islandia. Niektóre kraje, takie jak Mołdawia, aspirują do członkostwa we wspólnocie. Zależy im na współpracy gospodarczej oraz poprawnych stosunkach z Unią Europejską.

Przynależność do wspólnoty to szereg korzyści, ale też ingerencja instytucji unijnych w sprawy wewnętrzne. Nie każdy kraj chce się na to zgodzić. Szwajcarię i UE łączy ponad 120 umów dwustronnych, chociaż jej mieszkańcy nie opowiedzieli się za wejściem do wspólnoty. Unia prowadzi negocjacje akcesyjne z nowymi państwami, które chcą dołączyć do wspólnoty, ale Szwajcaria nie jest jednym z nich.

Kacper (13)

Ekspert od szwajcarskiej innowacji i jakości, Kacper łączy swoją pasję do technologii z miłością do Szwajcarii. Jego artykuły skupiają się na przedstawieniu, jak szwajcarska precyzja  wpływa na świat biznesu, technologii i codziennego życia. Kacper ma wyjątkową zdolność do wyjaśniania skomplikowanych koncepcji w przystępny sposób, dzięki czemu czytelnicy mogą lepiej zrozumieć, co sprawia, że szwajcarskie marki są cenione na całym świecie.